Waarom het goed is om te vasten

Vasten is van alle tijden. Ons lichaam is ingericht om te vasten. In de oertijd hadden we regelmatig een periode waarin niet of weinig gegeten kon worden. Als de jacht mislukte bijvoorbeeld of tijdens de wintermaanden.

Onze vetreserves helpen het lichaam door perioden van schaarste heen. Tegenwoordig eten de meeste mensen 3 maal per dag en soms wel 5 tot 6 maal per dag als je de tussendoortjes meetelt. Omdat vasten gezondheidsvoordelen heeft is de trend dat steeds meer mensen regelmatig een vastenperiode inlassen. Dit kan op verschillende manieren in de praktijk worden gebracht. In dit artikel bekijken we wat de gezondheidsvoordelen van vasten zijn en hoe je dit kunt gaan doen.

Vertraagd de stofwisseling?

Veel mensen zijn opgegroeid met de overtuiging dat je moet eten om de stofwisseling op gang te houden. Vasten zou de stofwisseling juist vertragen. Een trage stofwisseling is onwenselijk omdat dit kan zorgen voor overgewicht.

Uit onderzoek blijkt echter dat de stofwisseling juist sneller wordt als je gaat vasten. Tijdens de eerste 36 uur van het vasten gaat de stofwisseling met wel 10% omhoog. Dit is te verklaren door te kijken hoe we als oermens leefde. Als de jacht mislukte steeg de behoefte aan een succesvolle vangst om te overleven. Het lichaam gaat daarom hormonen aanmaken waardoor je actiever en alerter wordt. Hierdoor namen de fysieke en cognitieve vermogens toe waardoor de kans op een geslaagde jacht groter werd.

De stofwisseling blijft zeker wel 60 uur hoger dan normaal als je gaat vasten. Daarna kan de stofwisseling vertragen en kan je lichaam op de beruchte spaarstand gaan.

Gezondheidsvoordelen

Vasten heeft een positief effect op de gezondheid maar is niet voor iedereen geschikt. Zo wordt het afgeraden om te gaan vasten als je zwanger bent (of wilt worden) of borstvoeding geeft.

Ook is het voor mensen die overspannen zijn of een burn-out hebben, niet goed om te gaan vasten. Het vasten kan een stressor zijn die juist vermeden moeten worden.

Als je een geschiedenis hebt met eetstoornissen dan is het ook niet goed om te gaan vasten. Als je diabetes hebt en/of bloedsuiker verlagende medicijnen gebruikt dan is het verstandig om het vasten onder begeleiding van je behandelaar te gaan doen en regelmatig de bloedglucose te controleren (deze kan te laag worden).

Gezondheidsvoordeel #1: vermindering van laaggradige ontstekingen

Laaggradige ontstekingen (inflammatie) zorgen voor snellere veroudering en liggen aan de basis van chronische ziekten zoals diabetes type 2, hart en vaatziekten en de ziekte van Alzheimer.

Door te vasten kan je inflammatie verminderen. Het vermindert oxidatieve stress waardoor je weerstand verbetert.

Gezondheidsvoordeel #2: helpt voor een gezond gewicht

Dat vasten helpt bij het lijnen zal je niet verbazen; je eet immers minder calorieën. Maar omdat de stofwisseling in een hogere versnelling komt door het vasten zal het lijnen nog sneller gaan.

Vasten zorgt er ook voor dat de insulinespiegels zullen dalen. Ook dit helpt bij het afvallen. Het hormoon insuline wordt aangemaakt als we eten en zorgt er voor dat glucose uit het bloed opgenomen kan worden. Een andere eigenschap van insuline is dat het vet vasthoudt. Door de lagere insulinespiegels wordt het makkelijker om vet te verbranden.

Gezondheidsvoordeel #3: anti-aging effecten

Voor een bepaalde groep mensen zijn de anti-aging effecten van het vasten een reden om dit te gaan doen. Vermoed wordt dat je lichaam energie over heeft om de cellen te herstellen en afvalmateriaal uit de cellen te verwijderen als je vast. Normaal gesproken heeft je lichaam veel energie nodig voor de spijsvertering. Door te vasten komt deze energiecapaciteit vrij voor minder urgente taken.

Gezondheidsvoordeel #4: goed voor de hersenen

Door te vasten wordt de groei van nieuwe zenuwcellen bevordert Tevens wordt de aanmaak

van BDNF (Brain-derived neurotrophic factor) gestimuleerd. Hierdoor kunnen nieuwe synapsen zich vormen. Dit alles is goed voor het cognitieve vermogen en het geheugen.

Gezondheidsvoordeel #5: betere prestaties

Veel sporters vasten. Met name voor krachtsporters zijn de gezondheidsvoordelen groot te noemen. Door te vasten kan de aanmaak van het menselijk groeihormoon, bij mannen, met wel 2000% toenemen. Bij vrouwen is een toename van 1300% mogelijk. Door een toename van het menselijk groeihormoon zal je sneller herstellen van zware inspanningen. Hierdoor kan je vaker trainen wat zorgt voor betere prestaties en een grotere toename in kracht.

Vasten in de praktijk

Wil je gaan vasten dan zijn er verschillende vormen mogelijk waarin je dit kunt gaan doen. Voordat je gaat starten is het goed om je voor te bereiden. Ben je gezond en volg je een dieet laag in toegevoegde suikers en geraffineerde koolhydraten dan kan je eigenlijk zo beginnen.

Eet je regelmatig voedingsmiddelen waaraan suikers zijn toegevoegd of die geraffineerde koolhydraten bevatten dan is het goed om dit eerst af te bouwen. Door het eten van de snelle suikers zal je een vrij hoge bloedsuikerspiegel hebben en wellicht is hierdoor je insulinegevoeligheid aan de lage kant. Als je dan gaat vasten dan zal het moeilijk vol te houden zijn vanwege je afhankelijkheid van suikers. Op deze pagina staat helemaal beschreven hoe je kunt starten met vasten.

Ben je gezond en eet je weinig suikers dan kan je starten met een intermittent fasting schema. Intermittent fasting staat voor vasten met tussenpozen; je wisselt vastenperioden af met perioden waarin je eet.

Een populaire vorm is het 16/8 schema. Bij dit schema vast je gedurende 16 uur per dag waarna je 8 uur hebt waarbinnen je mag eten. De tijd die je slaapt telt mee als vastenperiode.

Je kunt deze vorm doen door bijvoorbeeld na 20 uur in de avond niets meer te eten. Je volgende eet moment is 16 uur later; dat is de volgende dag om 12 uur met de lunch. Je hoeft dan alleen maar het ontbijt en eventuele tussendoortjes over te slaan. Het voordeel is dat je in de ochtend ook meer tijd over hebt.

Wil je beginnen met het 16/8 schema dan kan je het rustig opbouwen. Kijk eerst hoe je lichaam reageert op 12 uur niets eten waarna je dit telkens met een half uurtje verlengt. Een ander vorm van intermittent fasting is 24 uur vasten. Je neemt dan 1 of 2 dagen in de week waarin je helemaal niets eet. Uiteraard drink je dan nog wel. Water, groene thee, kruiden thee en zwarte koffie zijn toegestaan.

Een praktische manier van vasten is gewoon af en toe een maaltijd overslaan. Niet door het te plannen maar gewoon wanneer dat zo uitkomt. Als je moet overwerken bijvoorbeeld. In plaats van eten te bestellen werk je gewoon door en sla je het avondeten over. Je volgende maaltijd eet je de volgende dag pas weer. Je kunt deze methode ook toepassen als je niet zoveel trek hebt om te eten. Zo leer je beter naar je lichaam te luisteren en alleen te eten wanneer je lichaam dit echt nodig heeft, en niet omdat de klok dat aangeeft.

Wil je meer over vasten te weten komen en meer schema’s dan kunnen we je dit artikel van HappyHealthy aanbevelen.

Deze nieuwsbrief is geschreven door een voedingsdeskundige en blogger voor de website happyhealthy.nl , Robin de Jong en zij schrijft met veel plezier over alles wat te maken heeft met voeding en diëten. Het doel van HappyHealthy is om mensen te informeren en te inspireren om de meest optimale en gezonde leefstijl keuzes te maken. Dit sluit mooi aan op de doelstellingen van Rozemarijn en Thijm wat voor ons reden was om deze samenwerking aan te gaan.